Afghanak Home of the afghans افغانک خانه افغانها

زيرا با توجه به رويه سياسي كه اكنون غربي ها با ايران دارند، بعيد به نظر مي رسد كه اين كشورها بدون در نظر داشتن تعامل منتهي به سود، نسبت به ايران روي خوش نشان داده و اين كشور را براي مشاركت بيشتر در موضوع افغانستان تشويق كنند. اما آنچه به حيث يك سوال به ذهن متبادر ميشود، اين است كه در اين تعامل جهاني، راه براي مداخله بيشتر ايران در مسايل مربوط به افغانستان هموار مي گردد، يا قرار است اين كشور مشاركت بيشتر در مسايل كمك كننده به حل قضاياي افغانستان داشته باشد.

زماني كه وزير امور خارجه ايران علي رغم اعلام قبلي در کنفرانس مربوط به افغانستان كه در دسامبر 2008 در پاريس برگزار گرديد، اشتراك نكرد، برخي ها چنين ارزيابي مي كردند كه پاسخ منفي ايران به فرانسه در مشاركت در كنفرانس همسايگان افغانستان در پاريس، به اين معنا است كه ايران نسبت به جايگاه خود در افغانستان مطمين بوده و عدم مشاركت در كنفرانس پاريس نيز چيزي از آن كم نميكند. سفر معاون دوم رييس جمهور افغانستان به تهران و مفيد ارزيابي شدن اين سفر از سوي اين مقام دولت افغانستان- به مخصوصآ در مورد تعيين سرنوشت تحصيلي محصلان افغانستان در ايران و عدم اخراج اجباري مهاجرين افغان از سوي مقامات ايراني در زمستان - باعث گرديد تا اين نظر به ميان بيايد كه افغانستان از نظر سياسي به خصوص با توجه به اثرات منفي كه اخراج مهاجرين در گذشته بر اوضاع سياسي افغانستان گذارده و منجر به سلب صلاحيت وزير مهاجران دولت افغانستان شده بود، نمي تواند در برابر ايران با عدم تامين نظرات سياسي اين كشور رفتار كند.

اما اكنون ديده مي شود كه علاقه جهاني نيز بر اين متمركز شده است كه نقش ايران در افغانستان جدي تر شود. اخيرا �بنيتا فرارو-والدنر� كميشنر روابط خارجي اتحاديه اروپا اعلام كرده است كه جمهوري اسلامي ايران به کنفرانس مشترك اتحاديه اروپا و كشورهاي آسيايي درباره ی افغانستان دعوت خواهد شد. از سوي ديگر ياپ دی هوپ شیفر، سرمنشي پیمان ناتو نيز بر تعامل با ايران تاكيد كرده و اعلام كرده است كه اگر ایتلاف نظامي موجود در افغانستان می خواهد در انجام وظايف خود موفق شود، باید با همسایگان آن از جمله ایران تعامل کند.

جالب اين كه سرمنشي سازمان ناتو گفته است كه مشکلات این کشور (افغانستان) نمی تواند به دست خود افغان ها به تنهایی حل شود. بلكه حل اين مشكل نیازمند اتخاذ یک پالیسی گسترده تر است که شامل همه همسایگان افغانستان میشود. اين نظر سرمنشي پیمان ناتو شايد از این جا ناشی شود كه تحليلگران بين المللي با توجه به رفتار سياستمداران و دولتمردان افغانستان به اين نظر رسيده اند كه افغانستان از نظر سياسي بدون تامين نظرات سياسي همسايگان خود، به خصوص ايران و پاكستان، عمل كرده نمي تواند. شايد اصراري را كه مقام های افغانستان از دير زمان در خصوص سهمگيري پاكستان در تامين امنيت افغانستان نشان مي دهند، يكي از عواملي باشد كه نظریه وابستگي افغانستان به همسايه ها را به وجود آورده است.

جالب اين كه ايران با درك همين وضعيت است كه در خصوص رفتار با افغان هاي مقيم در آن كشور نيز سخنان دوگانه اي را بيان ميكند. چنانچه چندي پيش محمد تقي قايمي، مدیر کل اتباع و مهاجرین وزارت داخله ایران اعلام كرد كه اين كشور در حال حاضر طرحی برای اخراج اتباع غیرمجاز افغان ندارد، اما طبق قانون و بنا بر وظایف، برخورد با اتباع افغان غیرمجاز در داخل و مرز ها کماکان ادامه دارد و به طور اوسط روزانه 800 تا هزار نفر افغان غیرمجاز از مرزها طرد می شوند. اين در حالي است كه معاون دوم رييس جمهور بعد از سفر خود به تهران از عدم اخراج افغان ها از ايران اطمينان داده بود.

به نظر مي رسد آنچه ايران را قادر ساخته است تا نسبت به افغانستان سياست دوگانه اي داشته باشد، گرايشي است كه در داخل دولت افغانستان نسبت اين كشور وجود دارد و تعامل اين كشور در خصوص افغانستان را مثبت ارزيابي مي كند. چنانچه اخيرا سخنگوي دولت افغانستان بر نقش سازنده جمهوري اسلامي ايران در امنيت و ثبات منطقه تاکيد کرده و در جمع خبرنگاران در کابل، نقش بيشتر جمهوري اسلامي ايران را در حل مشکلات منطقه به خصوص افغانستان خواستار شد و گفت كه ايران به عنوان يک کشور همسايه و دوست هميشه نقش سازنده اي در افغانستان داشته است.

شايد همين طرزدید باعث مي گردد تا كشورهاي غربي نيز علاقمند شوند که بر فراهم شدن زمينه ی تعامل بيشتر ايران نسبت به مسايل افغانستان روي خوش نشان دهند، اما اين كه اين تعامل از نوع مشاركت در تامين امنيت و بازسازي است يا از نوع مداخله، شايد بعد ها روشن گردد.